سلام !
لینک مطالب گذشته مربوط به مطلب جدید :
درباره ی حرکات موزون فولکلوریک آذربایجانی_1
تصاویری زیبا از حرکات موزون آذربایجانی
و حالا مطلب جدید :
تـاريخـچه
زماني كه نخستين كانونهاي تمدن بشري پا به عرصه وجود نهاد از پيدايش اين حركات نيز تاريخي به قدمت همين تمدنها مي توان ياد كرد . انسان با در اختيارگرفتن آتش و الهام ازحركات شعله هاي سحرآميزكاستي ها و فورانهاي ناگهاني آن نوعي ميل به حركت را نيز ازعمق وجودش احساس ميكرد . هنوز هم در دو تيره بسيار قديمي از نوع بشر ( سرخ پوستان و سياه پوستان ) حركت به دور شعله هاي آتش انجام مي پذيرد . تكامل اين حركات با توجه به شرايط اقليمي هر منطقه تنوع خاصي به اين رشته داده است آذربايجان كه از نظرجغرافيايي در بخشي بسيار سخت و كوهستاني از قرارگرفته مردمي پرورش داده كه از لحاظ روحيات سازگار با شرايط سخت زندگي بوده اند بمانند كوههايشان هميشه مغرور و آماده براي نبردهاي سخت كه در طول تاريخ هيچگاه سر تعظيم برظلمي فرود نياورده و هميشه در صفوف اول نبرد براي حفظ ايران داشته اند .
معـني و مفـهوم
انسانهاي نخستين هر زمان به نيروهاي ماورايي اعتقاد داشتند و خداياني براي پرستش بر مي گزيد ستارگان ، ماه و خورشيد،آسمان،زمين،دريا،آتش، خدايان دست ساز ( بتها ) ازجمله اينها ، قبل ظهور اديان و اثبات خداوند لايزال مورد پرستش بودند منظور و هدف اصلي از انجام اين حركات نشان دادن نحوه زندگي پيشنيان هر قوم و مردميست كه هزاران سال پيش زندگي مي كردند ، آئين هاي عبادي قبل از شروع شكار و جنگ، امور معشيتي شكار بصورت جمعي ، آئين ها مربوط به مسائل عاطفي انسان ، آمادگي و مشقهاي نظامي و نبردهاي سخت ( دفاعي و هجومي) و در نهايت شادي از موفقيت هاي بدست آمده كه پيروزي درجنگ ، شكار ، تشكيل خانواده و غيره را شامل مي شد . چنانچه مي بينيد هيچ نوعي ازحركات بي معني انجام نمي گيرد . براي درك بهتر مطالب با ذكر مثال مطالب را پي مي گيريم ، امور معشيتي ازجمله موارد بسيار مهم بوده و هست . انسان كه از نظر توانايي عقلي برتري محسوسي نسبت به ديگر موجودات داشت دريافت كه گردش حيات و گذران زندگي به خودي خود نيست و نيروي بس بزرگ اختيار جهان را در دست دارد با توجه به حس كنجكاوي دروني هر زمان در پي اين قدرت ماورايي بوده و احتياجات خويش را از او طلب مي كرد ، حركات عبادي قبل از شروع شكار ازجمله اين موارد است كه باعث اتحاد مي شد و بعد از اتمام عبادت و بقيه مسائل به امر شكار مي پرداختند و غالباً نيز موفق بودند قبل از ظهور اديان انسانها آتش و ستارگان را مقدس مي داشتند و به آنها قدرتي ماورائي قائل بودند پس در خواستهاي خود رااز آتش و يا ستارگان طلب مي كردند .
تشكـيل خـا نـواد ه : قبل از آني كه تكلم به وجود بيايد و انسان بتواند علاقه خود را با استفاده ازكلمات بيان كند اين كار بواسطه حركات موزون زيبا انجام مي پذيرفت كه هم اكنون نيز در بين حيوانات اين اعمال براي جفت يابي انجام مي شود كه سبب پيدايش نسلها و قومها گرديده است .
ابعاد و شرا يـط مـورد لـزوم مـحل و تمـرين و تلـفيق بـا ورزش
از توضيحات و نيز تجارب عملي نگارنده نتيجه اين مي شود كه انجام دادن بسياري از اين حركات آمادگي جسماني بسيار بسيار بالايي را طلب مي كند براي رسيدن به اين آمادگي بايد تركيبي از تمرينات ورزشهاي هنري رزمي و ژيمناستيك انجام شود . براي كسب آمادگي تمامي امكانات علمي و عملي را كه ديگر رشته هاي ورزش دارند را نياز دارد . گاهاً مي شود فرمها و تنظيمات را با عده كمي 10 تا 15 نفر انجام داد اما براي نشان دادن تنظيمات جنگ و نبرد نياز به ابزار آلات جنگي قديم ( شمشير و سپر ) و افراد ، آماده و چابك براي انجام عكس العملهاي بسيار سريع و محكم در جهت بهتر ايفا كردن حسي رشادتهاي قهرمانان ملي كه مي توان بسته به موقعيت و امكانات از 20 تا 1000 نفر يعني بصورت استاديومي انجام داد .
درجهت آمادگي افراد با عنايت به تحصيلات و تجربيات نگارنده كه درعلوم ورزشي و تربيت بدني انجام گرفته سعي در انجام دادن آخرين اصول هاي ورزشي و انواع بدنسازيهاي اصولي از جمله ايستگاهي و غيره در صدد رساندن افراد اين رشته به حد نهايت آمادگي جسماني را مي باشد .
تـلـفيق با مـوسيقي و ريـتم
نقطه عطف اين رشته تلفيق با حس و مفهوم موسیقيست و ريتمي كه در هر زمان در بطن حركت در جريان است چنانچه مي دانيد در موسيقي مقامي هر دستگاه معني و مفهوم خاص خود را دارد به عنوان مثال مرثيه سرايي حزن و اندوه در مقام سه گاه ، عرفان و عبادت در دشتي و حماسه در چهارگاه شادي و بزم و خوشحالي در ماهور معني مي شود با عنايت به اين موضوعات و رابطه حركات با دل و روح بيننده تلفيقش با ريتم و موسيقي درجهت هرچه بهتر نفوذ كردن در دل و روح بيننده امري اجتناب ناپذير است تا از تركيب تمام اينها معني و مفهومي خاصي مورد نظر بر بيننده القا گردد .
درگذشته نيز براي شروع نبرد طبلهاي حماسي كوبيده و شيپورها نداي جنگ سر مي دادند و شادي با عيش و نوش و آواز و دهل انجام مي شد حركات آئيني عبادي به دور آتش نيز تم مخصوص خود را داشت .
اشتباهي كه بسياري عموم مي كنند اين است كه هر حركتي با موسيقي انجام مي شود نام رقص را بر آن مي نهند و اين دليل بر نداشتن اطلاعات و شناخت كافي از موسيقي مي باشد .
چگونه مي شود دو نفر در صحنه شمشير به دست با ملودي حماسي در دستگاه چهارگاه با ريتم بسيار تند در حال مبارزه نمادين هستند گفت در حال رقص مي باشند ؟ سواليست كه نگارنده از هركس پرسيده ام به جوابي صحيح و قانع كننده نرسيده ام .
رقص ، حـركـات مـوزون و يا چـيز ديـگر ؟
باعنايت به سوابق 16 ساله نگارنده و تحقيقاتي كه در خصوص اين رشته دارم معتقدم در نامگذاري رقص بروي اين رشته اشتباهي بزرگ انجام پذيرفته ، با توجه به ريشه يابي كه از اين اصطلاح در دست مي باشد يعني :
( رقص كلمه ايست عربي و مصدر با رق ص يعني پويه دويدن ، جنبيدن و برجستن ( فرهنگ دهخدا )شايد در بررسي اوليه درست معني گردداما از نگاهي به اين موضوع كه ريشه اين كلمه عربي بوده و در اعراب جاهل قبل اسلام رقص با چه مفهومي انجام مي پذيرفت ،حال نيز در برخي ممالك عربي انجام مي گيرد ، حركات زنان نيمه لخت براي شهوتراني اهل مجلس عيش و نوش )
از اين ’بعد خطاب كردن اين رشته به اين نام را توهيني بزرگ و گذشته و فرهنگ اين ملت دانسته و محكوم مي كنم. اين درحاليست كه همچنين حركاتي براي بانوان ما معاني و مفاهيم بسيار زيبا و خاصي را داشته و دارد به عنوان مثال حركات شاليزار بانوان شمالي مراسم انگور چيني زنان آذربايجاني ، گوسفند چراني كه دراكثر مناطق بوسيله دختران انجام مي گردد يا مراسم چايي يا نعلبكي دختران آذربايجاني همچنين آوردن آب بوسيله كوزه از چشمه ها توسط دختران آذربايجاني كه در مجالس بصورت نمادين نشان داده مي شود و چقدر با متانت و سنگيني خواص صورت مي پذيرد كه نشان دهند زندگي زن ايراني و پاياپايي با مرد در جهت زندگي بهتر است .
حال قضاوت برعهده خود شماست كه چگونه مي توان فرمها وحركاتي حاوي غني ترين معاني يا همچنين كلمة ( رقص ) با توجه به مفاهيم توضيح داده شده ، خطاب كرد .
از نظر نگارنده حركات موزون فولكور با همان سنتي محلي ناميست درجهت شناساندن اين رشته با عنايت به تمام موضوعاتي كه بيان گرديد .
امروزه با توجه به تمامي موضوعات و مسائل درجريان جهان كنوني و وارثان خلف اين فرهنگ و مرز و بوم و آگاه به اين مهم كه در جهان كنوني با تكيه برگذشته كهن و اصيل و تعريف موقعيت با توجه به موجودي خود وظيفه بزرگي براي حفظ اين ميراث و آثار فرهنگي داريم .
وضعيت و جـايگـاه فعلي در كشور و بـين مـردم
متاسفانه با تبليغات و هياهوي رسانه هاي غربي و رخنه پيش از موعود ماهواره و اينترنت به درون خانه ها ، ميل و علاقه مردم بخصوص جوانان براي استفاده از اين ابزار تكنولوژي ، كم توجهي برخي مسئولان به امور فرهنگي و گاهاً تند روي ها مزيد بر علت شده و شرايط قابل تأمل فعلي را بوجود آورده است . به جرأت مي توان ادعا كرد درصد زيادي از جوانان ما دچار مسخ فرهنگي شده و لباس فلان بازيگر ، آرايش هنر پيشه ها ، شوهاي آنچناني ، كليپ جديد مايكل جكسون ، عشق تكنو و غيره مسائل غربي بحث محفل بسياري از تجمعات دوستانه گرديده است . بسيار مضحك مي نمايد كه شعار جهاني شدن نيز به پشت پرده اينچنين محافلي ديكته شده است ، دريغا مدرن بودن با قبول فرهنگ به ظاهر متمدن غربي ها تأسف انگيز است كه با وجود اينچنين غنا و تنوع فرهنگي اين مرز و بوم فرهنگ پوچ و استعماري غرب حاكم دل برخي ها شده است .
از توضيحات چنين بر مي آيد فرهنگ وارداتي از دل خانه ها يمان شروع به خلع سلاح ما نموده و تاريخ و گذشته پرافتخار ما ، در حال از دست دادن جايگاه و مقام شاخص خود مي باشد . لزوم برنامه ريزي و تدابير حفاظت ميراث فرهنگي در يك چنين اوضاع بحراني بسيار بسيار مهم جلوه مي نمايد وبگرمي فشردن دست هاي زحمتكش مسئولين و ايفا كنندگان امور فرهنگي را طلب مي نمايد تا در مقابل جهانيان با تكيه بر پشتوانه هاي ملي ميهن عزيزمان سري بلند و سينه اي سپر گونه داشته باشيم
با اميد به حق
منبع
ارادتمند
آبان
